Domingo, 30 Apr. 2017

Actualizado05:00:34 PM GMT

Estás en Opinion MeRZ

MeRZ

MeRZ 3

Correo-e Imprimir PDF

O acelerado ritmo da montaxe cinematográfica de Hollywood impúxose nos espectadores de todo o mundo, xa nos tempos mudos de Chaplin ou Buster Keaton. Pero o ritmo non ten que ver coa calidade dos filmes, pois unicamente implica un tempo e, polo tanto, unha maneira de mirar. Hai moita diferenza entre facer unha mesma viaxe en automóbil ou en bicicleta. As dúas percepcións son desiguais e, a vez, complementarias. Unha revisa a paisaxe con trazos grosos; a outra, pasea, vagarosa, polo miúdo. A nosa obriga, no sentido de ledicia plena, de ocio construtivo, ou mesmo, na procura dunha amplitude dos nosos límites, é abrirnos ás diferentes miradas posibles, aínda que  nos custe un pequeno esforzo. A comprensión de calquera cousa por parte dun individuo reside basicamente nos seus límites conceptuais. É dicir, comprendemos máis, cantos máis territorios e posibilidades poidamos imaxinar e experimentar. O mesmo público que rexeita, por incomprensibles, as obras de arte de vangarda, goza coas obras de arte tradicionais, mais, non é porque alí non haxa nada que comprender, senón porque a operación do entendemento pasa inadvertida e se realiza sen esforzo: as obras falan a mesma linguaxe que todos os demais obxectos do mundo e, polo tanto, suxiren a -falsa- impresión dun goce inmediato que non precisa auxilio do entendemento. Ao facelo así, tales obras agochan o feito de que o goce estético é sempre un goce intelectual, un pracer superior á fruición vulgar e corrente. (José Luis Pardo). Val Miñor. Actividades do BNG. En Nigrán consulta aos veciños sobre que concello queren, no que poderán expresarse mesmo artisticamente (La Voz de Galicia, 18-12-2010).  A raíz da súa invención, na metade do século XIX, a fotografía  asumiu e monopolizou o aspecto máis importante, útil e popular das artes plásticas ata entón: a  imaxe como documento. Retrato, paisaxe, sucesos significativos, feitos sobresaíntes… Máis dun crítico profetizou, daquela, a morte da pintura. Unha das características da arte contemporánea, citada y criticada ata o esgotamento, é a ausencia de canon, o que permite, teoricamente, facer arte desde calquera presuposto. No ano 1973, Orson Welles realizou F for Fake, titulada Fraude na súa exhibición en castelán. Ven a ser un traballo inclasificable, unha especie de documental feito con moi poucos medios, unha colaxe construída con recortes e retallos de película, que, incluíndo fotogramas e datos falsos na súa montaxe, trata da falsificación. O seu punto de partida é a vida e milagres do pintor, de orixe maxiar, Elmyr d’Ory, residente na illa de Ibiza nos anos cincuenta e sesenta, que fachendeaba de atopar as súas obras nos museos de todo o mundo, atribuídas aos grandes mestres, Picasso, Matisse, Modigliani e outros. Por outra banda, Welles amósanos a curiosa historia do escritor Clifford Irving, autor dunha biografía inventada do magnate americano Howard Hughes. Desaparecida a función documental, as artes plásticas pasan de tomar como referencia á natureza, escollendo e illando o que xa existe, a entenderse como construción independente, promovendo a posibilidade de facer algo novo onde antes non había nada, pois a obra artística non pode seguir as mesmas regras polas que se rexe a natureza. Impulsada por esta noción formalista, filla do racionalismo ilustrado e do progreso técnico, a arte descubre un novo referente que sempre estivo aí: a mesma arte. Preguntarse, nun xeito de metalinguaxe, que é, en qué consiste ou falar de si mesma, pasa a ser o gran tema. O artista interrógase, entón, polo seu traballo, os seus motivos, procesos, intencións, técnicas ou materiais, o que supón unha renovación dos enfoques e as perspectivas, ademais da posibilidade de variacións, combinacións e asociacións de todo tipo, acadando unha obra que non só se independiza da realidade, senón que pretende intervir nela.   Segundo meu amigo Carlos Méixome, a arte contemporánea é bastante aburrida. De xeito sorprendente, esta é unha opinión moi estendida, mesmo entre persoas de certa formación e curiosidade. O aburrimento desaparece cando desaparece o noso interese polos clímax (Sócrates).

 

 

 

 

 

 

MeRZ 2

Correo-e Imprimir PDF

O máis sinxelo é o máis difícil, o universal o máis duradeiro, o máis recto o máis forte, como as pilastras que sosteñen a cúpula ( Carl Nielsen). Respectemos as realizacións sinxelas, lixeiras, mínimas. Non, non as fai o teu fillo, porque, malia a súa aparencia, son precisamente as que mais tempo de reflexión previo e inventiva requiren. Hai moito, na noite dos tempos, alguén, só ou en boa compañía, desenvolveu un artificio redondo que permitía desprazar grandes cargas co mínimo esforzo. Vémolo, agora, como algo moi fácil e sinxelo, pero podémolo supoñer como froito dunha longa reflexión e meditación. Iso si, sen medo a errar, afirmamos que foi imaxinado e construído polo fillo, curioso, esperto e xa crecidiño, de alguén.  Os poetas son lexisladores, non recoñecidos, do mundo (Shelley). A evolución da especie humana aliméntase basicamente dos pulos, ideas, pensamentos e invencións que xorden dunha idea de traballo, tanto individual como colectivo, realizado por pracer e de balde, sen esperar, en troques, outra cousa que o goce do mesmo traballo, a maxia dos resultados dun experimento, invención ou descubrimento ou, como moito, a distante e sempre azarosa posibilidade duns cartos futuros. Das obras literarias mais afamadas ata as teorías sobre a configuración do universo, da roda á imprenta, dos primeiros motores ás formulacións mais radicais da filosofía social e o pensamento, o noso mundo, todo o que decote atopamos e do que nos servimos, está baseado na evolución e desenvolvemento destas e outras ideas xerminais. Esta noción dunha labor intimamente liberadora, socialmente útil e non remunerada,  posúe o valor, o peso e a densidade da poesía, e como tal, aínda enfrontada a lóxica desconfianza do poder político, inspira, no fondo, un alto grado de respecto, pois, instintivamente, sabemos que, concibida seriamente como coñecemento, experimento ou xogo, esta idea do traballo convértese nun feliz antídoto contra a ignorancia e o embrutecemento, xeradores de escravitude. A felicidade non é un ideal da razón senón da imaxinación (Kant). Despois da inauguración da excelente mostra, modelo de contención e sinxeleza constructivas, que o escultor Enrique Conde presentou na Aula de Cultura Ponte de Rosas, fomos cear e tomar unhas copas por Gondomar. Rematamos a noite nunha discoteca onde a mestura, volume e densidade dos efectos sonoros e luminosos producían unha saturación extrema. O exceso ten un gran atractivo que se esgota no seu propio presente. Só conquistamos o tempo cando somos capaces de reducir a experiencia a unha mínima presenza, a un simple xesto, a unha ecuación poética. A nova partícula elemental (N. Asterisco 3245) posúe unha vida relativamente máis longa que outras partículas coñecidas, aínda que só alcanza a unha milésima de millonésima de millonésima de millonésima de segundo (Le Monde, 7-7-1966).   Hai uns anos, diante dun pequeno e escuro cuarto de Fez (Marrocos), situado baixo o nivel da rúa, detívenme para observar a un zapateiro remendafoles. Na parede, xunto ao omnipresente retrato do rei Hassan II, había outro, do mesmo tamaño e co mesmo marco, que me resultou familiar. Pasaron algúns días de viaxe antes de que puidera recoñecelo. Era A.C. Lendoiro, presidente do Deportivo da Coruña. A patafísica, inventada polo escritor francés Raymond Roussel a principios do século XX, é a ciencia que se ocupa das excepcións.

MeRZ 1

Correo-e Imprimir PDF

Todos procuramos motivos racionais para crer no absurdo (L. Durrell). O experimento realizado por Liev Kulechov, un cineasta soviético, consistía en amosar un primeirísimo plano do actor Ivan Mosjukin, ao que seguía un plano dun neno morto. Na faciana de Mosjukin léese a compaixón. Quítase o plano do neno morto e substitúese por un prato de comida, e no mesmo primeirísimo plano de Mosjukin léese entón o apetito.  Os meus caseiros, Ester e Rafael, mataron o porco un día destes. Ao saír de casa, encontreino pendurado boca abaixo e aberto en canal. Rembrandt, Soutine, Bacon. A estética actual  escamotea a morte, a sangue e a merda. Nunha viaxe a Marrocos, xa fai algúns anos, a intensidade do cheiro bateume na cara. Decatarse das cores polo olfato. Veño de ilustrar un texto de ética para a ESO. Democracia, dereitos humanos, moralidade, cidadanía, e, por suposto, ética. Podo identificarme perfectamente cos seus contidos. Pero, con dezaseis anos, eu non abriría ese ladrillo. A cultura e o coñecemento, así como a curiosidade, a paciencia e o tempo, seguen a ser  un luxo. Fai algún tempo, un concello ourensán propuxo un referendo local para elixir o seu nome. As opcións eran, a)  Puebla de Trives, b) A Pobra de Trives, c) outros. Gañou a opción C. As carencias tecnolóxicas fixeron imprescindible o posar para obter unha fotografía, co obxecto de dar tempo á estabilización da imaxe na película. Pero, desde a popularización da instantánea, o posar resulta artificioso e anacrónico. O que define a unha maioría é a submisión a un modelo. As minorías, por amplas que sexan, carecen de modelo. Son un devir, un proceso (Deleuze). Matar a couza con chinchetas. Despediu á criada ecuatoriana e contratou unha nixeriana. ¡Cómo lucen ahora la cofia y el delantal!. Kitsch, adx. Aplícase a un obxecto ou estilo pretensiosos e de escasa calidade. Paraíso Terreal. Presidencia da Xunta, conselleiros, ministros estatais, embaixadores, cardeais, delegados do goberno central, axencias de publicidade, bispos e arcebispos, asociacións de hoteleiros e comerciantes, curas, alcaldes e concelleiros insisten nos presuntos beneficios económicos, a longo prazo, da visita de Bieito XVI. A arte, nunha estirpe relixiosa produce reliquias; nunha militar, trofeos, e nunha comercial, artigos de comercio. (H. Fuseli) Fai algúns anos, escoitei na televisión a afirmación de que toda idea, toda invención, toda forma, artística ou non, podía resolverse cun lapis e un papel. Unha máquina, unha novela, unha sinfonía musical, un edificio, un avión, unha película… O entrevistado era Martín Scorsese. Hai cousas simples, básicas, que paga a pena repetilas unha e outra vez. Só te escoitarei, beleza, cando esteas sobria.

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL